മാറ്റത്തിന്റെ പാതയിൽ ഹൈവേ ഫണ്ടിം​ഗ്; ‌പ്രാധാന്യം വർധിച്ച് InvIT

ഇന്ത്യയുടെ ഹൈവേ വികസനത്തിന് ആവശ്യമായ മൂലധനം കണ്ടെത്തുന്നതിൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ട്രസ്റ്റിനുള്ള പ്രാധാന്യം വർധിക്കുകയാണ്. പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ഹൈവേകൾ മോണിറ്റൈസ് ചെയ്ത് ലഭിക്കുന്ന തുക പുതിയ റോഡ് പദ്ധതികളിലേക്ക് പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഈ മാതൃകയ്ക്ക് നിക്ഷേപകരുടെ താൽപ്പര്യം വർധിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ട്രാഫിക് അപകടസാധ്യതകളും നയപരമായ സ്ഥിരതയും നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂടും മുന്നോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ നിർണായകമാകും.

രാജ്യത്തിന്റെ ഹൈവേ വികസനത്തിനൊപ്പം അതിന് ആവശ്യമായ പണം കണ്ടെത്തുന്ന രീതിയിലും വമ്പൻ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സർക്കാർ ബജറ്റ് വിഹിതത്തിനും ബാങ്ക് വായ്പകൾക്കും പുറമേ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ട്രസ്റ്റുകൾ അഥവാ InvITകൾ ഹൈവേ ഫണ്ടിംഗിന്റെ പ്രധാന മാർഗമായി മാറുകയാണ്. പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച ഹൈവേകൾ പണമാക്കി മാറ്റി അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന മൂലധനം പുതിയ റോഡ് പദ്ധതികളിലേക്ക് വീണ്ടും നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് InvIT കളിലൂടെ സാധ്യമാകുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ ഹൈവേ വികസനത്തിന്റെ വേഗം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുതൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഫണ്ടിംഗ് സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമായി വരുന്നതാണ് ഇത്തരമൊരു മാറ്റത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകം. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഹൈവേ ഫണ്ടിംഗ് രംഗത്ത് ഇത്തരം നിക്ഷേപ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം വർധിക്കുന്നത്. ദീർഘകാല നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് മൂലധനം സമാഹരിക്കാനും സർക്കാർ ബാലൻസ് ഷീറ്റിലെ സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും ഈ മാതൃകയ്ക്ക് കഴിയുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.

എന്താണ് InvIT?

ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ട്രസ്റ്റ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരാണ്. പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള റോഡുകൾ, ഹൈവേകൾ, വൈദ്യുതി, ടെലികോം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആസ്തികളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിക്ഷേപകരിൽ നിന്ന് പണം സമാഹരിക്കുന്ന സംവിധാനമാണിത്.

ഹൈവേ മേഖലയിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ആസ്തികൾ പ്രൊഫഷണലായി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ട്രസ്റ്റുകളിലേക്ക് മാറ്റുകയാണ് സാധാരണയായി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ആസ്തികളിൽ നിന്നുള്ള ടോൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വരുമാനം നിക്ഷേപകർക്ക് വരുമാനമായി ലഭിക്കാം.

അതേസമയം സർക്കാരിനും റോഡ് വികസനത്തിനായി പുതിയൊരു മൂലധന സ്രോതസ് ലഭിക്കുന്നുവെന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന നേട്ടം. പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ഒരു ഹൈവേ വഴി മോണിറ്റൈസ് ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന പണം പുതിയ ഹൈവേകൾ, എക്സ്പ്രസ് വേകൾ, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികൾ എന്നിവയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാം.

NHAI അസ്സറ്റ് മോണിറ്റൈസേഷനിൽ InvITകൾക്ക് വലിയ പങ്ക്

NHAI അസ്സറ്റ് മോണിറ്റൈസേഷൻ പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്നായി InvIT-കൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സർക്കാർ, നാഷണൽ ഹൈവേസ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (NHAI) പൂർത്തിയായ ഹൈവേ ആസ്തികളിൽ നിന്ന് മൂലധനം കണ്ടെത്തുന്നതിനും ദീർഘകാല നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിക്കുന്നതിനുമായി വിവിധ ധനസമാഹരണ മാർഗങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാകുമെന്നതാണ് ഈ മേഖലയുടെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. അടുത്ത മൂന്ന് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 8.3 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ 13,400 കിലോമീറ്റർ ഹൈവേ പദ്ധതികളാണ് രാജ്യത്ത് വരാനിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ മേഖലയിലെ ഫണ്ടിംഗ് വൈവിധ്യവൽക്കരണം നിർണായകമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

NHAI ഇതിനകം തന്നെ അസ്സറ്റ് മോണിറ്റൈസേഷനിലൂടെ ഏകദേശം 1.5 ലക്ഷം കോടി രൂപ സമാഹരിച്ചതായും ഇതിൽ സ്വകാര്യ InvIT-കൾ വഴി മാത്രം ഏകദേശം 43,638 കോടി രൂപ സമാഹരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും വിവിവധ കണക്കുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള റോഡുകളിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന മൂലധനം പുതിയ പദ്ധതികളിലേക്ക് പുനരുപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രധാന നേട്ടമെന്ന് വിദ​ഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ബജറ്റ് പിന്തുണയും ബാങ്ക് വായ്പകളും തുടർന്നും പ്രധാനമായിരിക്കുമെങ്കിലും, ഭാവിയിലെ ഹൈവേ വികസനത്തിനായി ദീർഘകാല നിക്ഷേപകരെ ആകർഷിക്കുന്നതിൽ InvIT-കൾക്ക് വലിയ പങ്കുവഹിക്കാനാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ToT, സെക്യൂരിറ്റൈസേഷൻ എന്നിവയ്ക്കൊപ്പവും InvIT

NHAIയുടെ ഹൈവേ അസ്സറ്റ് മോണിറ്റൈസേഷൻ തന്ത്രം InvIT-കളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. ടോൾ-ഓപ്പറേറ്റ്-ട്രാൻസ്ഫർ (ToT), സെക്യൂരിറ്റൈസേഷൻ തുടങ്ങിയ മാർഗങ്ങളും ഇതിനൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ, പൂർത്തിയായ ഹൈവേകളിൽ നിന്ന് മൂലധനം കണ്ടെത്തി പുതിയ ഹൈവേകൾ നിർമിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ InvIT-കൾ NHAI-യുടെ മോണിറ്റൈസേഷൻ തന്ത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ പബ്ലിക് ഹൈവേ നിക്ഷേപ പദ്ധതിയുടെ വരവും ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. അടുത്ത മൂന്ന് മുതൽ അഞ്ച് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 1,500 കിലോമീറ്റർ പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ഹൈവേകൾ മോണിറ്റൈസ് ചെയ്യാനുള്ള NHAI പദ്ധതിയും ഈ മേഖലയിലെ അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ഹൈവേ വികസനത്തിന് പുതിയ ക്യാപിറ്റൽ സൈക്കിൾ

സർക്കാർ ബാലൻസ് ഷീറ്റുകളിൽ നിന്ന് ദീർഘകാല നിക്ഷേപകരിലേക്ക് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിനുള്ള സ്വാഭാവിക സംവിധാനമാണിത്. മോണിറ്റൈസേഷനിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന തുക മുൻകൂറായി ലഭിക്കുന്ന പണമായി മാത്രം കാണേണ്ടതില്ലായെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. ആ മൂലധനം വീണ്ടും പുതിയ പദ്ധതികളിലേക്ക് നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള അവസരമാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന നേട്ടം.

അതായത്, ഒരു ഹൈവേ പൂർത്തിയാക്കി പ്രവർത്തനത്തിലായ ശേഷം അത് വഴി മോണിറ്റൈസ് ചെയ്യുന്നു. അതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന പണം ഉപയോഗിച്ച് മറ്റൊരു ഹൈവേയോ എക്സ്പ്രസ് വേയോ നിർമിക്കാനാകും. പുതിയ ആസ്തി പ്രവർത്തനക്ഷമമായാൽ അതും പിന്നീട് മോണിറ്റൈസ് ചെയ്യാം. ഇത്തരത്തിൽ ഹൈവേ ഫണ്ടിംഗ് തുടർച്ചയായ മൂലധന പുനരുപയോഗ ചക്രമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

InvIT-കളിലേക്ക് നിക്ഷേപകരുടെ താൽപ്പര്യം വർധിക്കുന്നു

ഹൈവേ InvIT-കളുടെ വളർച്ച ആഭ്യന്തര സ്ഥാപന നിക്ഷേപകരുടെ താൽപ്പര്യവും വർധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകൾ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ, പെൻഷൻ ഫണ്ടുകൾ തുടങ്ങിയവ InvIT വിപണിയിലെ പ്രധാന സാധ്യതയുള്ള നിക്ഷേപകരാണ്.

കഴിഞ്ഞ 12 മാസത്തിനിടെ InvIT-കൾ 20,000 കോടിയിലധികം രൂപ സമാഹരിച്ചതായാണ് വ്യവസായ രംഗത്തെ വിലയിരുത്തൽ. ഇതോടെ ഒരു ബദൽ നിക്ഷേപ ഉൽപ്പന്നം എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് മുഖ്യധാരാ സ്ഥാപന നിക്ഷേപ വിഭാഗത്തിലേക്ക് InvIT-കൾ മാറുകയാണെന്ന വിലയിരുത്തലും ശക്തമാകുന്നു.

എന്നാൽ ചില നിക്ഷേപ പരിധികൾ കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തത്തിന് തടസ്സമാകുന്നുണ്ട് എന്ന വസ്തുതയും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. മ്യൂച്വൽ ഫണ്ടുകൾ, ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനികൾ, പെൻഷൻ ഫണ്ടുകൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥാപന നിക്ഷേപകർക്ക് ബാധകമായ പരിധികൾ ലഘൂകരിച്ചാൽ ഈ മേഖലയിലെ നിക്ഷേപവും വളർച്ചയും കൂടുതൽ വേഗത്തിലാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.

ട്രാഫിക് അപകടസാധ്യത പ്രധാന വെല്ലുവിളി

ഹൈവേ InvIT-കളുടെ വരുമാനത്തിൽ ട്രാഫിക് നിർണായക ഘടകമാണ് എന്നതും ശ്രദ്ധിക്കുക. ഹൈവേയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയുകയോ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ കൂടാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ടോൾ വരുമാനത്തെയും അത് ബാധിക്കും എന്നതിനാലാണിത്. ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച, നഗരവൽക്കരണം, നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ വിപുലീകരണം, സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഔദ്യോഗികവൽക്കരണം എന്നിവ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൈവേ ട്രാഫിക് വർധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.

FASTag സംവിധാനം അസ്സറ്റ് മാനേജർമാർക്ക് കൂടുതൽ വിശദമായ ട്രാഫിക് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതും സഹായകരമാണെന്ന് വിദ​ഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. ട്രാഫിക് പാറ്റേണുകൾ പഠിക്കാനും ഭാവിയിലെ ഗതാഗതം കൂടുതൽ കൃത്യമായി പ്രവചിക്കാനും ഇതിലൂടെ സാധിക്കുന്നു.

എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ടും ട്രാഫിക് അപകടസാധ്യത പൂർണമായി ഇല്ലാതാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നതാണ്. പുതിയ എക്സ്പ്രസ് വേകൾ, ബദൽ റോഡുകൾ, സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ നിലവിലുള്ള ഹൈവേകളിലെ ഗതാഗതത്തെ ബാധിച്ചേക്കാം. അതുകൊണ്ട് ട്രാഫിക് റിസ്ക് ഒഴിവാക്കുന്നതിന് പകരം വിവിധ ഹൈവേ അസ്സറ്റുകളുള്ള പോർട്ട്ഫോളിയോ സൃഷ്ടിച്ച് അപകടസാധ്യത നിയന്ത്രിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.

നയപരമായ സ്ഥിരത നിർണായകം

നിക്ഷേപം കൂടുതൽ വളരുന്നതിനുള്ള പ്രധാന ഘടകമാണ് നയപരമായ സ്ഥിരതയും വ്യക്തമായ നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും. InvIT മേഖലയിലെ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട് വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ഉദാഹരണമാണ് 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ SEBI പുറത്തിറക്കിയ REITs, InvITs സംബന്ധിച്ച ease-of-doing-business consultation paper.

നിലവിൽ പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യ അസ്സറ്റുകളുടെ പിന്തുണയുള്ളതിനാൽ InvIT-കൾക്ക് താരതമ്യേന സ്ഥിരതയുള്ള വരുമാനം നൽകാൻ കഴിയുമെങ്കിലും ട്രാഫിക് വ്യതിയാനം, ടോൾ വരുമാനത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വം, നിയന്ത്രണ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ നിക്ഷേപകർക്ക് ആശങ്കയുണ്ടാക്കാം.

ടോൾ പരിഷ്കരണങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രവചനാതീതത വേണമെന്നാണ് ഇവിടെ ചില വിദഗ്ധർ മുന്നോട്ടുവെയ്ക്കുന്ന പരിഹാരം. ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളെക്കാൾ സുതാര്യവും ഫോർമുല അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതുമായ ടോൾ പരിഷ്കരണ സംവിധാനം നിക്ഷേപകരുടെ വിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമാകുന്നു.

ഇതോടൊപ്പം ഗുണനിലവാരമുള്ള ആസ്തികൾ സ്ഥിരമായ വേഗതയിൽ മോണിറ്റൈസ് ചെയ്യാൻ NHAI അതീവ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുകയും വേണം. സ്ഥിരതയുള്ള നികുതി നയം, ഭൂമി തർക്കങ്ങളുടെ വേഗത്തിലുള്ള പരിഹാരം, ആഭ്യന്തര നിക്ഷേപകരുടെ പങ്കാളിത്തം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ തുടങ്ങിയവയും ഇത്തരത്തിൽ പ്രധാന ഘടകങ്ങളായി മാറുന്നു.

InvIT വിപണി കൂടുതൽ മേഖലകളിലേക്ക്

വ്യവസായം ഹൈവേകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല എന്നതാണ് നിലവിലെ മാറ്റങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ, സ്മാർട്ട് മീറ്ററുകൾ, ഇലക്ട്രിക് ബസ് ഫ്ലീറ്റുകൾ തുടങ്ങിയ പുതിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആസ്തികളിലേക്കും ഇത്തരത്തിലുള്ള നിക്ഷേപ സാധ്യതകൾ അതിവേഗം വ്യാപിക്കുന്നുണ്ട്.

മാനേജ്മെന്റിന് കീഴിലുള്ള ആസ്തികൾ ഏകദേശം 7 ലക്ഷം കോടി രൂപയായി വളർന്ന സാഹചര്യത്തിൽ InvIT വിപണി കൂടുതൽ വലുതാകാനുള്ള സാധ്യതയാണ് കമുന്നോട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ പുതിയ ആസ്തി വിഭാഗങ്ങളും കൂടുതൽ നിക്ഷേപകരും വിപണിയിലെത്തുമ്പോൾ അതിനനുസരിച്ച് നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂടും വികസിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ ഹൈവേ ഫണ്ടിംഗിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം

ഇന്ത്യയുടെ ഹൈവേ വികസനം ഇനി സർക്കാർ ചെലവുകളെയും ബാങ്ക് വായ്പകളെയും മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന മാതൃകയിൽ ഒതുങ്ങാനിടയില്ല. സർക്കാർ ബജറ്റ് പിന്തുണ, ബാങ്ക് ധനസഹായം, സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം, ToT, സെക്യൂരിറ്റൈസേഷൻ, InvIT തുടങ്ങിയ വിവിധ സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈവേ ഫണ്ടിംഗ് മാതൃകയിലേക്കാണ് രാജ്യം അതിവേ​ഗം നീങ്ങുന്നത്.

പ്രവർത്തനത്തിലുള്ള ഹൈവേ അസറ്റുകളിൽ നിന്ന് മൂലധനം സമാഹരിക്കുകയും അത് പുതിയ റോഡുകളുടെയും എക്സ്പ്രസ് വേകളുടെയും വികസനത്തിനായി പുനരുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യാൻ കഴിയുകയാണെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയുടെ അടുത്ത ഘട്ട ഹൈവേ വികസനത്തിന് ഇത് പ്രധാന വളർച്ചാ എഞ്ചിനായി മാറിയേക്കാം.

എന്നാൽ അതിന് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഹൈവേ ആസ്തികൾ, സ്ഥിരതയുള്ള നയങ്ങൾ, സുതാര്യമായ ടോൾ സംവിധാനം, ശക്തമായ നിയന്ത്രണ ചട്ടക്കൂട്, ട്രാഫിക് അപകടസാധ്യത കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള മികച്ച സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ അനിവാര്യമാണ്. ഇവ ഉറപ്പാക്കാനായാൽ ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിന് ദീർഘകാല മൂലധനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ ഈ സംവിധാനത്തിന് നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കാനാകും.