ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി: വിശദീകരണവുമായി ഇന്ത്യ

ഗാസാ യുദ്ധത്തിനിടെ ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി നടത്തിയെന്ന ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ റിപ്പോർട്ടിന് പിന്നാലെ വിശദീകരണവുമായി ഇന്ത്യ. റിപ്പോർട്ടിലെ പ്രധാന ആരോപണങ്ങളും കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ പ്രതികരണവും അറിയാം.

ഗാസാ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇസ്രയേലിലേക്കുള്ള ആയുധങ്ങളുടേയും സൈനിക സാമ​ഗ്രികളുടേയും കയറ്റുമതിയെക്കുറിച്ച് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ (Amnesty International) പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ട് പുതിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഗാസയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ച ശേഷവും ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധങ്ങൾ, വെടിക്കോപ്പുകൾ, സൈനിക ഉപകരണങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഡ്യുവൽ-യൂസ് ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ കയറ്റുമതി തുടർന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്. ആരോപണങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെ, ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി നടപടികൾ ദേശീയ നിയമങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ബാധ്യതകൾക്കും അനുസൃതമായാണ് നടക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ് കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഇപ്പോൾ.

തന്ത്രപ്രധാന ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെയും ഡ്യുവൽ-യൂസ് സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെയും കയറ്റുമതിക്ക് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ശക്തമായ നിയമപരവും നിയന്ത്രണപരവുമായ സംവിധാനമുണ്ടെന്ന് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ (MEA) പതിവ് മാധ്യമസമ്മേളനത്തിൽ സംസാരിക്കവെ എംഇഎ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ പറഞ്ഞു. ഇന്ത്യ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് നടത്തുന്ന കയറ്റുമതികളെല്ലാം ദേശീയ നിയമങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ബാധ്യതകൾക്കും അനുസൃതമായാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

എന്നാൽ, ഗാസയിൽ ഇസ്രായേൽ സൈനിക നടപടികൾ ശക്തമാക്കിയിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി നടത്തിയത് ജനീവ കൺവെൻഷൻ, ജെനോസൈഡ് കൺവെൻഷൻ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകൾ പ്രകാരമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബാധ്യതകൾ ലംഘിക്കുന്നതാണെന്ന ആംനസ്റ്റിയുടെ ആരോപണത്തോട് കേന്ദ്ര സർക്കാർ നേരിട്ട് പ്രതികരിച്ചില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ വിഷയത്തിൽ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രതികരണം പൊതുവായ വിശദീകരണത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നതാണ്.

ആംനസ്റ്റി റിപ്പോർട്ടിലെ പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ

42 പേജുള്ള റിപ്പോർട്ടിലാണ് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ​ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നത്. 2023 ഒക്ടോബർ 7 മുതൽ 2025 നവംബർ 30 വരെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിലേക്ക് 2,596 കയറ്റുമതി ചരക്കുകൾ അയച്ചതായി സംഘടന കണ്ടെത്തിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ അവകാശപ്പെടുന്നത്.

എന്നാൽ, ഗാസയിൽ ഇസ്രായേൽ സൈനിക നടപടികൾ ശക്തമാക്കിയിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി നടത്തിയത് ജനീവ കൺവെൻഷൻ, ജെനോസൈഡ് കൺവെൻഷൻ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകൾ പ്രകാരമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബാധ്യതകൾ ലംഘിക്കുന്നതാണെന്ന ആംനസ്റ്റിയുടെ ആരോപണത്തോട് കേന്ദ്ര സർക്കാർ നേരിട്ട് പ്രതികരിച്ചില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി വിഷയത്തിൽ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പ്രതികരണം പൊതുവായ വിശദീകരണത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നതാണ്.

അതേസമയം, റിപ്പോർട്ടിൽ ഒൻപത് ഇന്ത്യൻ കമ്പനികളുടെ പേരുകളും പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവയിൽ മൂന്ന് പൊതുമേഖലാ പ്രതിരോധ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നതായി ആംനസ്റ്റി വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കമ്പനികളോ കേന്ദ്ര സർക്കാരോ ഇതുവരെ റിപ്പോർട്ടിലെ ആരോപണങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിച്ച കണക്കുകൾ സ്വതന്ത്രമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നതും ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി സംബന്ധിച്ച ചർച്ചയിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്.

എന്താണ് SCOMET സംവിധാനം?

ആംനസ്റ്റി റിപ്പോർട്ടിൽ പ്രധാനമായി പരാമർശിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇന്ത്യയുടെ സ്പെഷ്യൽ കെമിക്കൽസ്, ഓർ​ഗാനിസംസ്, മെറ്റീരിയൽസ്, എക്വിപ്മെന്റ് ആൻഡ് ടെക്നോളജീസ് (SCOMET) കയറ്റുമതി നിയന്ത്രണ സംവിധാനം. പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങൾക്കും സിവിലിയൻ ആവശ്യങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഡ്യുവൽ-യൂസ് ഉൽപന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതി നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ്.

ഇത്തരം ഉൽപന്നങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്യാനായി വിദേശ വ്യാപാര ഡയറക്ടറേറ്റ് ജനറൽ (DGFT) നൽകുന്ന പ്രത്യേക ലൈസൻസ് നിർബന്ധമാണ്. ലൈസൻസ് അനുവദിക്കുന്നതിന് മുൻപ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം, പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം, ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലെ പ്രതിനിധികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഇന്റർ മിനിസ്ട്രീരിയൽ സമിതിയാണ് അപേക്ഷകൾ പരിശോധിക്കുന്നത്. അന്തിമ ഉപയോക്താവ് ആരാണ്, ഉൽപന്നം ഏത് ആവശ്യത്തിനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്, ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയെയും അന്താരാഷ്ട്ര ബാധ്യതകളെയും അത് ബാധിക്കുമോ എന്നതടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് ഇസ്രയേലിലേക്ക് ആയുധ കയറ്റുമതി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇത്തരം കയറ്റുമതികൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതെന്ന് നിലവിലെ ചട്ടങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ആംനസ്റ്റിയുടെ നിയമപരമായ വാദം

ഇന്ത്യയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം കൂടുതൽ വെളിവാക്കുന്നതാണ് SCOMET സംവിധാനമെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ ആംനസ്റ്റി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കയറ്റുമതിക്ക് സർക്കാർ ലൈസൻസ് നിർബന്ധമായതിനാൽ, ഏത് ഉൽപന്നം എവിടേക്ക് പോകുന്നു എന്ന കാര്യത്തിൽ സർക്കാരിന് വ്യക്തമായ അറിവുണ്ടാകുമെന്ന് സംഘടന ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

എന്നാൽ ഇന്ത്യ ജനീവ കൺവെൻഷൻ, ജെനോസൈഡ് കൺവെൻഷൻ തുടങ്ങിയ അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകളുടെ ഭാഗമായതിനാൽ, കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന പ്രതിരോധ സാമഗ്രികൾ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കോ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കോ ഉപയോഗിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയും സർക്കാർ പരിഗണിക്കേണ്ടതായിരുന്നുവെന്നാണ് ആംനസ്റ്റിയുടെ വാദം.

അതേസമയം, റിപ്പോർട്ടിൽ മറ്റൊരു സുപ്രധാന വിമർശനവും ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ പ്രതിരോധ ഉൽപന്നങ്ങളുടെ നിർമാണം, ലൈസൻസിങ്, കയറ്റുമതി, ഇറക്കുമതി എന്നിവ Industries (Development and Regulation) Act 1951, Arms Act 1959, Foreign Trade (Development and Regulation) Act 1992, Customs Act 1962 തുടങ്ങി വിവിധ നിയമങ്ങളിലായാണ് നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നതെന്നും, ഒരൊറ്റ സമഗ്ര നിയമം ഇല്ലാത്തത് ഉത്തരവാദിത്തം പല ഏജൻസികളിലായി വിഭജിക്കപ്പെടാൻ കാരണമാകുന്നുവെന്നുമാണ് റിപ്പോർട്ടിലെ വിലയിരുത്തൽ. ഇതോടൊപ്പം, നിലവിലെ നിയമങ്ങളിലൊന്നും ആയുധ കയറ്റുമതിയുടെ മനുഷ്യാവകാശ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ നിർബന്ധമായും വിലയിരുത്തണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന വ്യവസ്ഥയില്ലെന്നും റിപ്പോർട്ട് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട് എന്താണ്?

എന്നാൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഈ ആരോപണങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപ്രധാന ഉൽപന്നങ്ങളുടെയും ഡ്യുവൽ-യൂസ് സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെയും കയറ്റുമതി ദേശീയ നിയമങ്ങൾക്കും അന്താരാഷ്ട്ര ബാധ്യതകൾക്കും അനുസൃതമായാണ് നടക്കുന്നതെന്നാണ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ആവർത്തിച്ച് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. അതേസമയം, ആംനസ്റ്റി റിപ്പോർട്ടിൽ പരാമർശിച്ച 2,596 കയറ്റുമതി ചരക്കുകളെക്കുറിച്ചോ റിപ്പോർട്ടിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന കമ്പനികളെക്കുറിച്ചോ കേന്ദ്ര സർക്കാർ പ്രത്യേക വിശദീകരണം നൽകിയിട്ടുമില്ല.

ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത് ഇതുകൊണ്ട്

ഗാസാ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനു ശേഷം ഇസ്രയേലിന് ആയുധങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ലോകമെമ്പാടും ശക്തമായ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് ആംനസ്റ്റിയുടെ ഇന്ത്യയെ പരാമർശിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ഉൽപന്ന കയറ്റുമതി നയം, അന്താരാഷ്ട്ര കരാറുകളോടുള്ള ബാധ്യത, മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ ഉയർത്തുന്ന ആശങ്കകൾ എന്നിവയെ വീണ്ടും ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ഈ റിപ്പോർട്ട് കാരണമാകുകയാണ്.

എന്നാൽ, ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണലിന്റെ റിപ്പോർട്ട് ഒരു മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനയുടെ ആരോപണങ്ങളും നിയമപരമായ വിലയിരുത്തലുകളും അടിസ്ഥാനമാക്കി മാത്രമുള്ളതാണെന്ന മറുവാദവും ഉയരുന്നു. റിപ്പോർട്ടിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾ ഇതുവരെ ഏതെങ്കിലും അന്താരാഷ്ട്ര കോടതിയോ ഇന്ത്യയിലെ കോടതിയോ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ലായെന്നതും പ്രാധായം അർഹിക്കുന്നു. കേന്ദ്ര സർക്കാർ ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിക്കുകയോ അംഗീകരിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ, നിലവിലെ കയറ്റുമതി സംവിധാനം നിയമപരവും അന്താരാഷ്ട്ര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതുമാണെന്ന നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ ഈ വിഷയം അന്തിമ നിയമ നിഗമനം എന്നതിനേക്കാൾ, ആംനസ്റ്റിയുടെ ആരോപണങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണവും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസം എന്ന നിലയിലാണ് നിലവിൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.